Giãn tĩnh mạch thừng tinh

Thẻ: , , , | Comments: 0 | Tháng Tư 6th, 2021

Giãn tĩnh mạch thừng tinh có thể làm tăng nguy cơ hiếm muộn ở nam giới

Giãn tĩnh mạch thừng tinh là tình trạng giãn nở của các tĩnh mạch bên trong bìu. Giãn tĩnh mạch thừng tinh là nguyên nhân phổ biến gây giảm số lượng và chất lượng tinh trùng, có thể gây vô sinh.

Tuy nhiên, không phải tất cả các trường hợp giãn tĩnh mạch thừng tinh đều ảnh hưởng đến việc sản xuất tinh trùng. Giãn tĩnh mạch thừng tinh cũng có thể khiến tinh hoàn không phát triển bình thường hoặc teo nhỏ.

Giãn tĩnh mạch thừng tinh tiến triển theo thời gian. May mắn thay, hầu hết các trường hợp dễ chẩn đoán và nhiều trường hợp không cần điều trị. Nếu giãn tĩnh mạch thừng tinh gây triệu chứng, có thể được điều trị bằng phẫu thuật.

Nguyên nhân

Dây thừng tinh vận chuyển máu đến và đi từ tinh hoàn. Hiện vẫn chưa xác định nguyên nhân gây tình trạng giãn tĩnh mạch tinh.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia tin rằng giãn tĩnh mạch thừng tinh hình thành khi máu lưu thông không hiệu quả do các van bên trong tĩnh mạch thừng tinh gây cản trở. Kết quả là khiến tĩnh mạch bị giãn ra. Điều này có thể

gây ra tổn thương cho tinh hoàn và làm giảm khả năng sinh sản. Giãn tĩnh mạch thừng tinh thường khởi phát ở tuổi dậy thì và thường xảy ra ở bên trái, rất có thể liên quan tới vị trí của tĩnh mạch tinh hoàn trái.

Yếu tố nguy cơ

Dường như không có bất kỳ yếu tố nguy cơ đáng kể nào gây giãn tĩnh mạch thừng tinh.

Biến chứng

Giãn tĩnh mạch thừng tinh
Giãn tĩnh mạch thừng tinh ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng tinh trùng

Giãn tĩnh mạch tinh có thể gây ra:

Teo tinh hoàn. Tinh hoàn có các ống sản xuất tinh trùng. Khi bị tổn thương, như do giãn tĩnh mạch thừng tinh, tinh hoàn sẽ co lại và mềm ra. Không rõ nguyên nhân khiến tinh hoàn co lại, nhưng các van mạch máu bị giãn khiến máu đọng lại trong các tĩnh mạch, điều này có thể làm tăng áp lực trong các tĩnh mạch và tiếp xúc với các chất độc trong máu có thể gây tổn thương tinh hoàn.

Hiếm muộn: Giãn tĩnh mạch thừng tinh có thể làm nhiệt độ cục bộ trong hoặc xung quanh tinh hoàn ở mức quá cao, ảnh hưởng đến sự hình thành, di chuyển (khả năng vận động) và chức năng của tinh trùng.

Chẩn đoán

Người bị giãn tĩnh mạch thừng tinh có thể nhìn, sờ thấy búi sần sùi ở vùng trên bìu, giống như một búi giun

Bác sĩ sẽ tiến hành khám vùng tinh hoàn, có thể phát hiện ra một búi sần sùi ở vùng bìu, cảm giác giống như một búi giun. 

Nếu búi giãn tĩnh mạch thừng tinh nhỏ hơn, bác sĩ có thể yêu cầu bạn đứng, hít thở sâu và giữ hơi khi cúi người xuống (nghiệm pháp Valsalva). Lúc này bác sĩ có thể sờ thấy búi giãn.

Nếu khám lâm sàng không phát hiện, bác sĩ có thể yêu cầu siêu âm bìu để đánh giá các cấu trúc bên trong bìu. Trong một số trường hợp nhất định, có thể khuyến nghị chẩn đoán hình ảnh khác co thể được chỉ định để loại trừ các nguyên nhân khác gây ra các triệu chứng cho người bệnh, chẳng hạn như khối u chèn ép tĩnh mạch thừng tinh.

Phân loại theo Dubin (1970) giãn tĩnh mạch thừng tinh được chia làm 5 mức độ theo thăm khám lâm sàng như sau:

  • Mức độ 0: Không phát hiện được trên lâm sàng, chỉ chẩn đoán qua các phương tiện chẩn đoán hình ảnh như siêu âm, chụp mạch máu,…
  • Mức độ 1: Khi thực hiện nghiệm pháp Valsava thì sờ thấy búi tĩnh mạch thừng tinh giãn.
  • Mức độ 2: Khi người bệnh trong tư thế thẳng đứng sờ thấy búi tĩnh mạch.
  • Mức độ 3: Khi người bệnh thẳng đứng, nhìn thấy búi tĩnh mạch giãn.
  • Mức độ 4: Dù người bệnh đứng hay nằm cũng dễ dàng nhìn thấy búi.

Khi thăm khám qua siêu âm, bệnh nhân được chẩn đoán là giãn mạch thừng tinh khi đường kính tĩnh mạch tinh > 2.5mm, trong các trường hợp kín đáo thì thường phối hợp với nghiệm pháp Valsalva để đánh giá. Giãn tĩnh mạch thừng tinh độ 3 là trường hợp thường gặp trên lâm sàng, khi các tĩnh mạch đã nổi rõ dưới vùng da bìu và bệnh nhân thường có triệu chứng đau tinh hoàn.

Điều trị

Phẫu thuật là chỉ định điều trị cho nhiều trường hợp giãn tĩnh mạch tinh gây đau, teo tinh hoàn, hiếm muộn

Giãn tĩnh mạch thừng tinh có thể không cần điều trị. Nhiều người bị giãn tĩnh mạch thừng tinh vẫn có con tự nhiên mà không cần điều trị. Tuy nhiên, nếu giãn tĩnh mạch thừng tinh gây đau, teo tinh hoàn hoặc hiếm muộn hoặc nếu bạn đang xem xét các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản, giãn tĩnh mạch thừng tinh có thể cần điều trị.

Mục đích của phẫu thuật là để bít lại tĩnh mạch bị ảnh hưởng để chuyển hướng dòng máu vào tĩnh mạch bình thường. Trong các trường hợp vô sinh nam, điều trị giãn tĩnh mạch thừng tinh có thể cải thiện hoặc chữa khỏi vô sinh hoặc cải thiện chất lượng tinh trùng, hỗ trợ các kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm.

Các chỉ định điều trị giãn tĩnh mạch thừng tinh ở tuổi thanh thiếu niên bao gồm teo tinh hoàn tiến triển, đau hoặc tinh dịch đồ cho kết quả bất thường. Mặc dù điều trị giãn tĩnh mạch thừng tinh thường cải thiện các đặc tính của tinh trùng, nhưng không rõ liệu bệnh giãn tĩnh mạch thừng tinh không được điều trị có dẫn đến chất lượng tinh trùng ngày càng xấu đi theo thời gian hay không.

Điều trị giãn tĩnh mạch thừng tinh ngày nay có tương đối ít rủi ro, có thể bao gồm:

• Tụ dịch quanh tinh hoàn (hydrocele)

• Tái phát 

• Nhiễm trùng

• Tổn thương động mạch

Các phương pháp sửa chữa bao gồm:

Mổ mở. Thường được thực hiện bệnh nhân ngoại trú. Người bệnh được gây tê cục bộ. Thông thường, bác sĩ sẽ tiếp cận tĩnh mạch thừng tinh qua háng (bẹn hoặc dưới bẹn), nhưng cũng có thể rạch ở bụng hoặc dưới bẹn.

Những tiến bộ trong phẫu thuật giãn tĩnh mạch thừng tinh đã làm giảm các biến chứng sau phẫu thuật. Một điểm tiến bộ là việc sử dụng kính hiển vi phẫu thuật, cho phép bác sĩ phẫu thuật nhìn thấy khu vực điều trị tốt hơn trong khi phẫu thuật. Một cách khác là sử dụng siêu âm Doppler, giúp hướng dẫn thủ thuật.

Người bệnh có thể hoạt động bình thường sau hai ngày và tập thể dục lại sau khoảng 2 tuần.

Phẫu thuật ít đau nhưng tình trạng đau có thể kéo dài trong vài ngày hoặc vài tuần. Bác sĩ có thể kê đơn thuốc giảm đau trong một thời gian giới hạn sau khi phẫu thuật cho người bệnh. Sau đó, bác sĩ có thể khuyên bạn dùng thuốc giảm đau không kê đơn, chẳng hạn như acetaminophen hoặc ibuprofen để giảm bớt sự khó chịu.

Bác sĩ có thể khuyên bạn không nên quan hệ tình dục trong một khoảng thời gian. Thông thường, chất lượng tinh trùng được cải thiện khoảng vài tháng sau phẫu thuật (đánh giá qua tinh dịch đồ). Điều này là do tinh trùng phải mất khoảng ba tháng để phát triển.

Phẫu thuật mở sử dụng kính hiển vi và phương pháp tiếp cận dưới bẹn (vi phẫu cột tĩnh mạch thừng tinh) có tỷ lệ thành công cao nhất khi so sánh với các phương pháp phẫu thuật khác.

Phẫu thuật nội soi. Bác sĩ phẫu thuật rạch một đường nhỏ trên bụng và đưa một dụng cụ nhỏ qua vết mổ để xem và sửa chữa giãn tĩnh mạch thừng tinh. Phẫu thuật này yêu cầu gây mê toàn thân.

Lối sống và biện pháp khắc phục tại nhà

Người bị giãn tĩnh mạch thừng tinh nên mặc quần lót thể thao để giảm áp lực vùng hạ bộ khi vận động mạnh.

Nếu giãn tĩnh mạch thừng tinh gây khó chịu nhẹ nhưng không ảnh hưởng đến khả năng sinh sản, bạn có thể thử các cách sau để giảm đau:

• Uống thuốc giảm đau không kê đơn, chẳng hạn như acetaminophen hoặc ibuprofen hay những loại khác.

Mặc quần nịt thể thao để giảm áp lực lên vùng hạ bộ

Chuẩn bị trước khi đi khám bệnh

Giãn tĩnh mạch thừng tinh thường do các bác sĩ niệu khoa, hoặc bác sĩ nam khoa đảm trách khám và điều trị. Dưới đây là một số thông tin để giúp bạn sẵn sàng cho cuộc hẹn và biết những gì mong đợi từ bác sĩ của bạn.

Bạn có thể làm gì?

  • Viết ra bất kỳ triệu chứng nào bạn đang gặp phải, bao gồm bất kỳ triệu chứng nào có vẻ không liên quan đến lý do bạn lên lịch cuộc hẹn.
  • Viết ra thông tin cá nhân chính, bao gồm bất kỳ căng thẳng lớn nào hoặc những thay đổi trong cuộc sống gần đây.
  • Lập danh sách các loại thuốc, vitamin và thực phẩm bổ sung mà bạn đang dùng.
  • Đưa một thành viên gia đình hoặc bạn bè đi cùng, nếu có thể. Họ sẽ hỗ trợ ghi nhớ lại các thông tin trao đổi với bác sĩ trong cuộc hẹn. 
  • Liệt kê các câu hỏi để hỏi bác sĩ.
  • Chuẩn bị một danh sách các câu hỏi sẽ giúp bạn tận dụng tối đa thời gian của mình với bác sĩ.

Một số câu hỏi cần hỏi có thể bao gồm:

  • Nguyên nhân có khả năng gây ra các triệu chứng của tôi là gì?
  • Tôi cần những loại xét nghiệm nào?
  • Tình trạng của tôi có thể là tạm thời hay lâu dài?
  • Tình trạng này có ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của tôi không?
  • Những phương pháp điều trị? Bác sĩ đề nghị cách điều trị nào?
  • Tôi có các vấn đề sức khỏe khác. Làm thế nào tôi có thể quản lý tốt nhất những bệnh lý này cùng lúc?
  • Có bất kỳ hạn chế nào đối với hoạt động tình dục mà tôi cần tuân theo không?
  • Có tài liệu quảng cáo hoặc tài liệu in nào khác mà tôi có thể mang về nhà không? Bạn khuyên bạn nên ghé thăm những trang web nào?
  • Ngoài những câu hỏi bạn đã chuẩn bị, đừng ngần ngại hỏi những câu hỏi phát sinh trong cuộc hẹn.

Bác sĩ có thể hỏi bạn một số câu hỏi, bao gồm:

  • Bạn bắt đầu nhận thấy các triệu chứng khi nào?
  • Các triệu chứng của bạn có liên tục hay không thường xuyên không?
  • Các triệu chứng của bạn nghiêm trọng đến mức nào?
  • Điều gì, nếu có, dường như cải thiện các triệu chứng của bạn?
  • Có điều gì làm cho các triệu chứng của bạn trở nên tồi tệ hơn không?