Làm sao vẫn giữ chức năng tình dục trong khi điều trị ung thư?

Thẻ: , , , , , | Comments: 0 | Tháng Hai 4th, 2022

Ngày 4 tháng 2 hàng năm là Ngày Thế giới Ung thư để nâng cao nhận thức cộng đồng về vấn đề này. Với người bệnh ung thư, điều trị thường là ưu tiên hàng đầu. Cũng vì vậy các mối quan tâm về chất lượng cuộc sống có thể bị xóa nhòa. Nhiều bệnh nhân không biết chính căn bệnh ung thư và các phương pháp điều trị có thể ảnh hưởng đến chức năng tình dục cho đến khi trục trặc xảy ra.

Các phương pháp điều trị ung thư như phẫu thuật, xạ trị, hóa trị và liệu pháp hormone có thể gây ra những thay đổi đến tình dục người bệnh. Tuy nhiên, vẫn có những cách khắc phục để giảm nhẹ những tác động bất lợi và tiếp tục đời sống chăn gối. Điều quan trọng cần biết là một số thay đổi chức năng tình dục là vĩnh viễn, nhưng cũng có những thay đổi khác chỉ là tạm thời và có thể hồi phục theo thời gian. Hiểu biết về những thay đổi xảy ra có thể giúp người bệnh chuẩn bị tốt hơn để vượt qua.

Ngày Ung thư Thế giới 4 tháng 2. Ảnh: The Indian Express

Ảnh hưởng của phẫu thuật điều trị ung thư đến chức năng tình dục

  • Khi ung thư ảnh hưởng đến bộ phận sinh dục hoặc các cơ quan khác liên quan đến sinh dục, phẫu thuật cắt bỏ ung thư có thể ảnh hưởng đến chức năng tình dục. Tất nhiên là các bác sĩ phẫu thuật cố gắng giữ càng nhiều mô khỏe mạnh càng tốt khi loại bỏ ung thư để hạn chế những ảnh hưởng cho người bệnh.
  • Ở nam giới, phẫu thuật cắt bỏ tuyến tiền liệt, phẫu thuật cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ dương vật có thể gây khó khắn hoặc không thể cương cứng. Tương tự, cắt bỏ một hoặc cả hai tinh hoàn có thể gây ra thiểu năng sinh dục, một tình trạng trong đó cơ thể sản xuất không đủ lượng nội tiết tố nam testosterone. Suy sinh dục có thể dẫn đến giảm ham muốn tình dục, rối loạn cương. Cuối cùng, cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ hậu môn có thể làm cho không thể giao hợp qua đường hậu môn, điều này có thể quan trọng đối với một số nam giới quan hệ tình dục đồng giới.
  • Ở nữ giới, phẫu thuật cắt bỏ cả hai buồng trứng gây mãn kinh sớm trên những người chưa trải qua thời kỳ này. Một số triệu chứng của mãn kinh sớm bao gồm khô âm đạo, hứng thú tình dục. Cắt bỏ âm hộ một phần hoặc toàn bộ có thể làm thay đổi cảm giác tình dục. Tương tự với người bệnh đã trải qua phẫu thuật cắt bỏ một phần âm đạo. Phẫu thuật cắt bỏ một bên hoặc hai bên vú có thể khiến nữ giới cảm thấy mất đi nữ tính.

Ảnh hưởng của hóa trị, xạ trị, hormone liệu pháp đến chức năng tình dục

  • Hóa trị cũng có thể gây buồn nôn, nôn, tiêu chảy, táo bón và loét, tất cả đều có thể làm giảm tạm thời ham muốn quan hệ tình dục.
  • Xạ trị diện rộng của bộ phận sinh dục đôi khi có thể gây rối loạn cương tạm thời hoặc vĩnh viễn ở nam giới. Nó cũng có thể làm giảm thể tích xuất tinh khi cực khoái.
  • Phụ nữ xạ trị nhằm vào khung chậu có thể bị mãn kinh sớm do buồng trứng bị tổn thương, có thể làm viêm các mô âm đạo gây co rút và kém linh hoạt, đau khi quan hệ tình dục.
  • Liệu pháp hormone và hóa trị có thể làm thay đổi nồng độ hormone của người bệnh, có thể dẫn đến giảm libido (ham muốn tình dục). Thông thường, ham muốn tình dục của một người quay trở lại sau khi điều trị hoàn tất.
  • Các phương pháp điều trị ung thư có thể gây mệt mỏi tột độ, đôi khi khiến người bệnh không có sức lực cho chuyện chăn gối.

Cần lưu ý là các ảnh hưởng của điều trị ung thư khác nhau ở mỗi người và tùy thuộc vào loại ung thư đang mắc.

Ảnh hưởng về tinh thần của điều trị ung thư đến chức năng tình dục

Những người đang điều trị ung thư có thể phải vật vã với các vấn đề sức khỏe tâm thần, cảm giác tức giận, đau buồn, lo lắng, sợ hãi và trầm cảm. Nếu điều trị ung thư làm thay đổi diện mạo như rụng tóc, mất đi một phần cơ thể làm người đó tự ti và ít ham muốn tình dục hơn. Tác động này vẫn xảy ra ngay cả khi sự thay đổi không làm ảnh hưởng đối tác.

Người bệnh điều trị ung thư có thể cảm thấy tội lỗi, xấu hổ, lo lắng về tác động của việc này với người yêu. Tất cả những cảm xúc này là một phản ứng tự nhiên đối với những thay đổi lớn trong cuộc sống đi kèm với bệnh ung thư và cách điều trị. Điều quan trọng là cần giải quyết, nếu không chúng có thể gây tổn hại đến các mối quan hệ và đời sống tình dục của người bệnh.

Chiến dịch cổ động The Pink Life với thông điệp tránh mặc cảm về khiếm khuyết của người bệnh sau điều trị ung thư. Ảnh: Đẹp

Làm sao để giảm ảnh hưởng của điều trị ung thư đến chức năng tình dục

Việc xây dựng nền tảng kiến ​​thức về chủ đề này là bước đầu tiên để giảm bớt các tác động. Cần nhớ, một số rối loạn tình dục do điều trị ung thư gây ra là tạm thời và có thể hồi phục.

Dưới đây là một số cách để duy trì và hỗ trợ chức năng tình dục của người bệnh:

  • Nói với bác sĩ. Trò chuyện với bác sĩ về sức khỏe tình dục và hoạt động của bạn và yêu cầu hỗ trợ. Các bác sĩ biết rằng tình dục là cần thiết nhưng đôi khi họ ưu tiên giải quyết các mối quan tâm khác. Bác sĩ sẽ giới thiệu bạn đến một chuyên gia y học tình dục nếu cần thiết.
  • Nói với người yêu. Hãy duy trì giao tiếp cởi mở, trung thực với đối tác tình dục. Điều này có thể giúp một cặp vợ chồng điều chỉnh những thay đổi trong tình dục cùng nhau.
  • Đừng ngại trải nghiệm. Thử các kiểu quan hệ tình dục mới hoặc khác biệt như một cách để nuôi dưỡng sự thân mật với đối tác. Tình dục vẫn có thể thú vị ngay cả khi có những biến đổi không mong muốn.
  • Chăm sóc tinh thần. Nhờ chuyên gia sức khỏe tâm thần giúp các cặp đôi xử trí những thay đổi về cảm xúc trong đời sống tình dục.
  • Nói chuyện với những người vượt qua ung thư. Từ đó giúp một người cảm thấy bớt lẻ loi và được nâng đỡ.

Bác sĩ Nguyễn Hồ Vĩnh Phước

Tham khảo:

Cancer Council Victoria. (n.d.). Sexuality and intimacy. https://www.cancervic.org.au/living-with-cancer/sexuality-and-intimacy/treatment-and-its-effects

Mayo Clinic. (2020, April 18). Cancer treatment for men: Possible sexual side effects. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/cancer/in-depth/cancer-treatment/art-20045422

Mayo Clinic. Cancer treatment for women: Possible sexual side effects. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/cancer/in-depth/cancer-treatment/art-20047214