Tinh hoàn ẩn

Thẻ: , , , , | Comments: 0 | Tháng Sáu 30th, 2021

Tinh hoàn không xuống bìu (tinh hoàn ẩn) là bất thường bẩm sinh ở hệ sinh dục của bé trai, đặc trưng với tình trạng tinh hoàn không di chuyển vào vị trí thích hợp trong bìu trước khi trẻ được sinh ra.

Tinh hoàn ẩn dễ nhận biết với việc tinh hoàn không nằm trong bìu

Nhìn chung, tinh hoàn ẩn không phải là tình trạng phổ biến nhưng lại thường gặp ở các bé trai sinh non. Thông thường tinh hoàn ẩn chỉ gặp ở một bên tinh hoàn, nhưng khoảng 10% trường hợp tinh hoàn ẩn ghi nhận cả 2 tinh hoàn không xuống bìu.

Đa số các trường hợp trẻ sơ sinh bị tinh hoàn ẩn, tinh hoàn sẽ có thể tự di chuyển xuống bìu trong 3 tháng đầu sau sinh. Nếu bé trai có tinh hoàn ẩn không tự xuống bìu được, có thể cần can thiệp phẫu thuật để đưa tinh hoàn xuống bìu.

Triệu chứng

Không nhìn thấy tinh hoàn ở trong bìu là dấu hiệu chính của tinh hoàn ẩn. Tinh hoàn ẩn có thể được sờ thấy ở ống bẹn, hoặc hoàn toàn không sờ thấy trong các trường hợp tinh hoàn ẩn trong lỗ bẹn sâu hay trong ổ bụng.

Tinh hoàn hình thành trong bụng khi thai nhi phát triển. Trong vài tháng cuối của sự phát triển thai nhi bình thường, tinh hoàn dần dần đi xuống từ bụng qua ống bẹn vào bìu. Với các trường hợp tinh hoàn ẩn, quá trình xuống bìu này đã diễn ra trễ hơn hoặc thậm chí không diễn ra.

Khi nào cần gặp bác sĩ

Nếu đến 4 tháng tuổi mà tinh hoàn vẫn chưa di chuyển xuống bìu. Gia đình cần đưa bé đi khám.

Tinh hoàn ẩn thường được phát hiện khi trẻ được khám ngay sau sinh. Nếu người nhà phát hiện vùng bìu của bé trai xẹp so với bên bìu đối diện hoặc không sờ thấy tinh hoàn trong bìu thì cần đưa trẻ đi khám. Đặc biệt khi trẻ đã hơn 4 tháng tuổi.

Điều trị tinh hoàn ẩn khi bé trai còn nhỏ có thể giảm nguy cơ biến chứng sau này, như vô sinh và ung thư tinh hoàn.

Tinh hoàn ẩn có thể ảnh hưởng đến chức năng sinh sản của nam giới

Các bé trai lớn hơn – từ sơ sinh đến trước tuổi vị thành niên – những người có tinh hoàn xuống bìu bình thường lúc sinh có thể bị “ẩn” một tinh hoàn sau này. Tình trạng này có thể do:

Tinh hoàn co rút, di động qua lại giữa bìu và bẹn và có thể dễ dàng kéo xuống bìu bằng tay khi khám thực thể. Đây không phải là bất thường và do phản xạ cơ trong bìu.

Tinh hoàn đi lên, hay còn gọi là tinh hoàn chưa xuống bìu mắc phải, đã “trở lại” bẹn và không thể dễ dàng đẩy xuống bìu bằng tay.

Nếu bạn thấy bất kỳ thay đổi nào trong bộ phận sinh dục của bé trai hoặc lo lắng về sự phát triển của nó, hãy nói chuyện với bác sĩ nhi khoa

Nguyên nhân

Đến nay, chưa rõ nguyên nhân gây tinh hoàn ẩn

Nguyên nhân chính xác gây tinh hoàn ẩn vẫn chưa được biết rõ. Một số yếu tố nguy cơ có thể nhắc đến như: di truyền, sức khỏe người mẹ và các yếu tố môi trường khác có thể làm rối loạn nội tiết tố, thay đổi thể chất và hoạt động thần kinh ảnh hưởng đến sự phát triển của tinh hoàn.

Yếu tố nguy cơ

Trẻ sinh non có nguy cơ bị tinh hoàn ẩn cao hơn bình thường

Các yếu tố có thể làm tăng nguy cơ tinh hoàn ẩn ở trẻ sơ sinh bao gồm:

  • Sinh nhẹ cân 
  • Sinh non
  • Tiền sử gia đình có tinh hoàn ẩn hoặc các vấn đề khác về phát triển bộ phận sinh dục
  • Các tình trạng của thai nhi có thể hạn chế sự phát triển, như hội chứng Down hoặc khuyết tật thành bụng.
  • Người mẹ uống rượu khi mang thai
  • Người mẹ hút thuốc lá hoặc tiếp xúc với khói thuốc thụ động
  • Cha mẹ tiếp xúc, làm việc trong môi trường độc hại như tiếp xúc với thuốc trừ sâu

Biến chứng

Biến chứng nguy hiểm nhất của tinh hoàn ẩn là ung thư tinh hoàn và hiếm muộn ở nam giới

Để phát triển và hoạt động bình thường, tinh hoàn cần điều kiện nhiệt độ mát hơn nhiệt độ cơ thể một chút. Cấu tạo của bìu nằm ngoài ổ bụng chính là để đảm bảo môi trường phát triển phù hợp cho bìu. Khi tinh hoàn lạc chỗ, nam giới có thể đối mặt với các biến chứng bao gồm:

Ung thư tinh hoàn. Nguy cơ ung diễn tiến ung thư tinh hoàn ở những bệnh nhân tinh hoàn ẩn tăng từ 5-10 lần so với người bình thường, phụ thuộc vào vị trí tinh hoàn (tinh hoàn nằm ở bụng có nguy cơ hóa ung thư cao hơn ở vùng bẹn). Phẫu thuật đưa tinh hoàn xuống bìu có thể giúp giảm nguy cơ, nhưng không triệt tiêu, nguy cơ ung thư tinh hoàn trong tương lai.

Hiếm muộn. Nam giới tinh hoàn ẩn có nguy cơ đối mặt với việc suy giảm khả năng sinh sản có liên quan tới sự phát triển bất thường của tinh hoàn khi ở vị trí không thuận lợi. Việc phẫu thuật sớm để đưa tinh hoàn vào bìu giúp cải thiện chức năng của tinh hoàn.

Tinh hoàn ẩn có thể ảnh hưởng đến số lượng và chất lượng tinh trùng ở nam giới

Các biến chứng khác liên quan đến vị trí bất thường của tinh hoàn ẩn bao gồm:

Xoắn tinh hoàn. Xoắn tinh hoàn là xoắn thừng tinh có chứa mạch máu, thần kinh và ống dẫn tinh dịch từ tinh hoàn đến dương vật. Tình trạng đau đớn này làm giảm lượng máu đến tinh hoàn. Nếu không được điều trị kịp thời, xoắn tinh hoàn có thể dẫn đến mất tinh hoàn. Xoắn tinh hoàn xảy ra ở tinh hoàn ẩn nhiều hơn gấp 10 lần so với tinh hoàn bình thường.

Chấn thương. Nam giới có tinh hoàn ẩn nằm ở vùng bẹn dễ có nguy cơ bị chấn thương tinh hoàn do va chạm, áp lực lên xương mu.

Thoát vị bẹn. Nếu sự thông thương giữa ổ bụng và ống bẹn quá lỏng lẻo, một phần tạng (thường là ruột) có thể chui qua ống bẹn dẫn tới thoát vị bẹn. .

Bác sĩ nam khoa Nguyễn Hồ Vĩnh Phước